Η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο έχει αναγκάσει πολλούς liners να αλλάξουν τις διαδρομές τους, να παρακάμψουν κρίσιμα σημεία ναυσιπλοΐας και να επιβάλουν έκτακτες χρεώσεις για την κάλυψη του αυξημένου λειτουργικού κόστους.
Αυξημένο κόστος μεταφοράς και έκτακτες χρεώσεις
Σύμφωνα με το Reuters, η A.P. Moller-Maersk ανακοίνωσε την επιβολή έκτακτης χρέωσης καυσίμων (Emergency Bunker Surcharge – EBS) στο παγκόσμιο δίκτυό της, με ισχύ από τις 25 Μαρτίου 2026. Η εταιρεία επικαλείται τις διαταραχές στη διαθεσιμότητα και διακίνηση ναυτιλιακών καυσίμων που συνδέονται με την αστάθεια στον Περσικό Κόλπο. Το τέλος θα αναθεωρείται ανά δεκατέσσερις ημέρες και θα εφαρμόζεται παγκοσμίως, χωρίς εξαιρέσεις, προσαρμοζόμενο στις συνθήκες της αγοράς.
Παρόμοια κίνηση έκανε η CMA CGM, η οποία ανακοίνωσε έκτακτη χρέωση καυσίμων (Emergency Fuel Surcharge – EFS) από τις 16 Μαρτίου 2026, επικαλούμενη την άνοδο του κόστους καυσίμων και την αβεβαιότητα στην περιοχή. Η πίεση στον κλάδο των θαλάσσιων μεταφορών αυξάνεται, καθώς οι εταιρείες καλούνται να διαχειριστούν υψηλότερο λειτουργικό κόστος και αυξημένους κινδύνους στη διεθνή ναυσιπλοΐα.
«Κούρσα» ανόδου στα ναύλα εμπορευματοκιβωτίων
Σύμφωνα με στοιχεία της ναυτιλιακής συμβουλευτικής εταιρείας Drewry, ο Παγκόσμιος Δείκτης Εμπορευματοκιβωτίων (World Container Index – WCI) κατέγραψε αύξηση 8% αυτή την εβδομάδα, φθάνοντας τα 2.123 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδών. Η μεγαλύτερη πίεση καταγράφηκε στη διαδρομή Ασίας – Ευρώπης, ενώ αυξήσεις σημειώθηκαν και στη διαδρομή Transpacific (Ασία – Βόρεια Αμερική).
Συγκεκριμένα, οι spot τιμές στη γραμμή Σανγκάη – Ρότερνταμ αυξήθηκαν 19% στα 2.443 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο, ενώ στη Σανγκάη – Γένοβα σημείωσαν άνοδο 10%, φτάνοντας τα 3.120 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο. Στη διαδρομή Ασίας – ΗΠΑ, οι τιμές Σαγκάη – Λος Άντζελες αυξήθηκαν 4% στα 2.503 δολάρια, ενώ Σαγκάη – Νέα Υόρκη 3%, στα 3.080 δολάρια ανά container.
Παράλληλα, οι εταιρείες έχουν ανακοινώσει πέντε ακυρώσεις δρομολογίων Ασίας – Ευρώπης και επτά δρομολογίων για τις εμπορικές διαδρομές Ασίας – ΗΠΑ την επόμενη εβδομάδα, δείχνοντας ότι προσπαθούν να διαχειριστούν τη διαθέσιμη χωρητικότητα, ενώ διατηρούν ανοδική πίεση στις τιμές.
Παράκαμψη της Ερυθράς Θάλασσας
Πολλά container ship προτιμούν την παράκαμψη της Ερυθράς Θάλασσας μέσω Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας. Σύμφωνα με στοιχεία της Drewry, κατά τις δύο εβδομάδες που έληξαν στις 8 Μαρτίου, 314 πλοία ακολούθησαν αυτή τη διαδρομή, έναντι 309 στην προηγούμενη περίοδο, επιβεβαιώνοντας τη χρήση της Αφρικής ως βασικής εναλλακτικής σύνδεσης μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.
Παράλληλα, μερικές μεγάλες εταιρείες συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τη Διώρυγα του Σουέζ, κυρίως για τη βόρεια Ερυθρά Θάλασσα και την αγορά της Σαουδικής Αραβίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Drewry, 64 πλοία διέσχισαν τη Διώρυγα του Σουέζ την περίοδο που έληξε στις 8 Μαρτίου, έναντι 44 στην προηγούμενη αντίστοιχη περίοδο, υποδεικνύοντας σταδιακή επιστροφή σε ορισμένες διελεύσεις.
Επιπτώσεις σε περιφερειακούς κόμβους
Η κρίση επηρεάζει επίσης τους βασικούς κόμβους μεταφόρτωσης. Στο λιμάνι Jebel Ali των ΗΑΕ, το μεγαλύτερο στη Μέση Ανατολή, οι εβδομαδιαίες προσεγγίσεις containerships μειώθηκαν από περίπου 100 τον Φεβρουάριο σε μόλις 18 την εβδομάδα που έληξε στις 8 Μαρτίου, ενώ κατά το τελευταίο τριήμερο δεν καταγράφηκε καμία προσέγγιση.
Η γεωπολιτική αναταραχή στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να ασκεί πίεση στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, εκτοξεύοντας τα ναύλα, αυξάνοντας τα λειτουργικά κόστη και αναγκάζοντας τις εταιρείες να επανασχεδιάσουν τις διαδρομές τους για να διασφαλίσουν την ασφάλεια των πλοίων και των εμπορευμάτων.
