Το βράδυ της Πέμπτης, σε μια συζήτηση με τους εκπροσώπους του τύπου, ο πρόεδρος της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος Αλέξανδρος Σαρρηγεωργίου στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της συνεργασίας όλων των κρίκων της αγοράς, υπογραμμίζοντας ότι παρά τον ανταγωνισμό, υπάρχει κοινός στόχος για την ανάπτυξη του κλάδου και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας.

«Αυτό που έχουμε πετύχει όλοι μαζί είναι ότι είμαστε μαζί. Είμαστε συναγωνιστές, αλλά είμαστε μαζί, και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό», ανέφερε χαρακτηριστικά, κάνοντας παράλληλα έναν προσωπικό απολογισμό, καθώς –όπως σημείωσε– ήταν η τελευταία φορά που συμμετείχε στο συγκεκριμένο meeting από τη σημερινή του θέση.

Ο ίδιος περιέγραψε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, με γεωπολιτικές εντάσεις, πληθωρισμό, προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και πολλαπλές πολεμικές συγκρούσεις να επηρεάζουν πλέον άμεσα και την Ευρώπη. Όπως τόνισε, η ΕΕ αντιμετωπίζει πλέον σοβαρό ζήτημα ανταγωνιστικότητας, καθώς –όπως είπε χαρακτηριστικά– «η Ευρώπη ρυθμίζει, ενώ η Αμερική καινοτομεί».

Στο ίδιο πλαίσιο υπογράμμισε ότι χρειάζεται ένα πιο ισορροπημένο ρυθμιστικό περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει την εποπτεία χωρίς να δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια στην ανάπτυξη. Ειδική αναφορά έκανε στο Solvency II, σημειώνοντας ότι η εφαρμογή του έχει ενισχύσει σημαντικά την αξιοπιστία της ελληνικής ασφαλιστικής αγοράς.

Μικρή αγορά με μεγάλες δυνατότητες

Αναφερόμενος στην πορεία της ελληνικής ασφαλιστικής αγοράς, σημείωσε ότι η παραγωγή ασφαλίστρων ξεπέρασε πλέον τα 6 δισ. ευρώ, με τις αποζημιώσεις να φτάνουν τα 3,7 δισ. ευρώ. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η αγορά παραμένει περίπου τέσσερις φορές μικρότερη σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Τα 6 δισ. ευρώ είναι το μέγεθος μιας μεσαίας ασφαλιστικής εταιρείας στην Κεντρική Ευρώπη», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι ο κλάδος αποτελεί έναν ισχυρό θεσμικό επενδυτή με σημαντικό ρόλο στην οικονομία και στην ανθεκτικότητα της χώρας.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, όπως οι φυσικές καταστροφές, το δημογραφικό και η υγεία. Όπως σημείωσε, η χώρα παραμένει χαμηλά ασφαλισμένη έναντι φυσικών καταστροφών, ενώ υπενθύμισε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την Ελλάδα εξακολουθεί να είναι ο σεισμός.

Τα κίνητρα και το παράδειγμα του ΕΝΦΙΑ

Ο πρόεδρος της ΕΑΕΕ ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο των κινήτρων για την ενίσχυση της ασφαλιστικής συνείδησης, εξηγώντας ότι η ιδέα για την έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ μέσω ασφάλισης κατοικιών προέκυψε μέσα από συζητήσεις με κυβερνητικά στελέχη σχετικά με το κόστος που επωμίζεται το Δημόσιο μετά από φυσικές καταστροφές.

«Πιέζουμε να γίνονται αυτοί οι υπολογισμοί. Να αποδεικνύεται ότι εάν δοθούν κίνητρα, το κράτος θα έχει τελικά όφελος όταν προκύψει μια μεγάλη καταστροφή», τόνισε.

Παράλληλα προειδοποίησε ότι χωρίς φορολογικά και θεσμικά κίνητρα η ανάπτυξη της ασφάλισης θα παραμείνει «βραδυφλεγής», καθώς οι κοινωνικές και αποταμιευτικές συμπεριφορές δεν αλλάζουν εύκολα.

Στην ίδια κατεύθυνση, οι επικεφαλής των ασφαλιστικών εταιρειών έκαναν λόγο για διαχρονικά αντικίνητρα που εμποδίζουν την ανάπτυξη της ιδιωτικής ασφάλισης. Ο Δημήτρης Μαζαράκης στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα της «διπλής επιβάρυνσης» των πολιτών, οι οποίοι πληρώνουν εισφορές στο δημόσιο σύστημα υγείας αλλά και ιδιωτική ασφάλιση, χωρίς αντίστοιχα κίνητρα.

«Υπάρχει θέμα ασφαλιστικής συνείδησης, αλλά πρέπει να δούμε και τι κάνουμε λάθος ως αγορά και γιατί εδώ και 20 χρόνια δεν έχουμε καταφέρει να αλλάξουμε ουσιαστικά τα δεδομένα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος επανέφερε στο προσκήνιο και το θέμα του φόρου ασφαλίστρων, σημειώνοντας ότι η αύξησή του από το 10% στο 15% λειτούργησε ως επιπλέον αντικίνητρο για την ανάπτυξη της αγοράς.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι παρεμβάσεις των CEOs της Εθνικής Ασφαλιστικής Δημήτρη Μαζαράκη, της ERGO Ελλάδος Ερρίκου Μοάτσου και της Υδρογείου Ασφαλιστικής Παύλου Κασκαρέλη, οι οποίοι μίλησαν το πρωί της Παρασκευή 22 Μάη, σε ειδικό "στρογγυλό τραπέζι". ανοιχτά για το «κενό προστασίας» που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει την ελληνική αγορά.

Ο κ. Μοάτσος σημείωσε ότι, παρά τη βελτίωση που καταγράφηκε μετά τα κίνητρα στον ΕΝΦΙΑ, η ασφαλιστική κάλυψη κατοικιών έναντι φυσικών καταστροφών παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Όπως ανέφερε, η διείσδυση στην Ελλάδα αυξήθηκε από το 14% στο 19%, όταν στην Ελβετία ξεπερνά το 95% και στη Γαλλία το 80%.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι το υφιστάμενο μοντέλο κρατικής αρωγής καλλιεργεί συχνά τη νοοτροπία «πού είναι το κράτος;», ενώ υπενθύμισε ότι στον σεισμό της Αθήνας το 1999 η ασφαλιστική αποζημίωση κάλυψε μόλις το 30% των ζημιών.

Νέοι συνταξιοδοτικοί πυλώνες και αποταμίευση

Κεντρικό θέμα των συζητήσεων αποτέλεσε η ανάγκη ανάπτυξης κεφαλαιοποιητικών πυλώνων αποταμίευσης και σύνταξης, καθώς κοινή διαπίστωση όλων ήταν ότι το δημογραφικό και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής δημιουργούν πιέσεις που δεν μπορούν να καλυφθούν αποκλειστικά από τα δημόσια συστήματα.

Ο κ. Σαρρηγεωργίου σημείωσε ότι ακόμη και το ΤΕΚΑ δυσκολεύεται να πετύχει τους στόχους του χωρίς ουσιαστικά κίνητρα προς τους νέους εργαζόμενους.

«Οι νέοι δεν αποταμιεύουν αν δεν έχουν κίνητρα», ήταν η κοινή παραδοχή των στελεχών της αγοράς, τα οποία συνέδεσαν τη συζήτηση με τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU), που επιδιώκει να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη αποταμίευση και τη διοχέτευση κεφαλαίων στις αγορές.

Ο Δημήτρης Μαζαράκης αναφέρθηκε εκτενώς στο υπό διαμόρφωση πλαίσιο για τα Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), σημειώνοντας ότι κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς προβλέπουν ουσιαστικά φορολογικά κίνητρα για την ενίσχυση της συνταξιοδοτικής αποταμίευσης.

Όπως εξήγησε, τα νέα ειδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα θα έχουν αντίστοιχες υποχρεώσεις και φορολογικά οφέλη με τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, ενώ θα δώσουν πρόσβαση και σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και εργαζόμενους που μέχρι σήμερα μένουν εκτός αντίστοιχων σχημάτων.

Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η αγορά δεν έχει ακόμη λύσει το πρόβλημα της μακροχρόνιας αποταμίευσης, καθώς απαιτούνται σαφείς κανόνες, διάρκεια και αντικίνητρα στις πρόωρες εξαγορές, ώστε τα προϊόντα να λειτουργήσουν πραγματικά ως συνταξιοδοτικά εργαλεία και όχι ως βραχυπρόθεσμα επενδυτικά προϊόντα.

Υγεία, κόστος και «value for money»

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο αυξανόμενο κόστος υγείας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η ασφαλιστική αγορά πληρώνει πλέον περίπου 1 δισ. ευρώ ετησίως για υπηρεσίες υγείας, ενώ μόνο την τελευταία χρονιά οι αποζημιώσεις υγείας αυξήθηκαν κατά περίπου 150 εκατ. ευρώ λόγω του πληθωρισμού των ιατρικών υπηρεσιών.

Ο Δημήτρης Μαζαράκης έθεσε ευθέως το ερώτημα «ποια είναι η ρίζα του προβλήματος», σημειώνοντας ότι εδώ και χρόνια η αγορά συζητά τα ίδια ζητήματα χωρίς ουσιαστική αντιμετώπιση των αιτιών. Όπως ανέφερε, σε σχέση με την υγεία. το μοντέλο «fee for service» αυξάνει συνεχώς το κόστος, ενώ απαιτείται συνολική στρατηγική με έμφαση και στην πρόληψη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 40% της συνολικής δαπάνης υγείας στην Ελλάδα αφορά ιδιωτικές πληρωμές, όμως μόλις το 5% προέρχεται από ασφαλιστικές εταιρείες, με το υπόλοιπο να πληρώνεται απευθείας από την τσέπη των πολιτών.

Ο κ. Σαρρηγεωργίου, από την πλευρά του, αναφέρθηκε εκτενώς και στο ζήτημα του «value for money» των ασφαλιστικών προϊόντων, το οποίο βρίσκεται πλέον ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Όπως σημείωσε, αν και υπάρχουν περιπτώσεις που χρειάζονται βελτίωση, δεν είναι σωστό να αντιμετωπίζεται συνολικά η ασφαλιστική αγορά ως προβληματική.

Κάλεσε μάλιστα όλους τους εμπλεκόμενους –ασφαλιστικές εταιρείες, διαμεσολαβητές, νοσοκομεία και παρόχους υπηρεσιών– να εξετάσουν τρόπους περιορισμού του συνολικού κόστους και βελτίωσης της αποτελεσματικότητας.

Τεχνητή νοημοσύνη, αυτοματοποίηση και αλλαγή μοντέλου

Ισχυρό αποτύπωμα στις συζητήσεις είχε και η τεχνητή νοημοσύνη, με κορυφαία στελέχη της διεθνούς ασφαλιστικής και αντασφαλιστικής αγοράς να συμφωνούν ότι η ΤΝ θα λειτουργήσει ως επιταχυντής αλλαγών σε underwriting, pricing, αξιοποίηση δεδομένων και διαχείριση κινδύνου.

Ο πρόεδρος της ΕΑΕΕ προειδοποίησε ότι όποιος δεν προσαρμοστεί γρήγορα στις νέες τεχνολογικές εξελίξεις θα αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα τα επόμενα χρόνια, είτε πρόκειται για ασφαλιστικές εταιρείες είτε για διαμεσολαβητές.

Αντίστοιχα, στελέχη διεθνών ομίλων όπως των Howden Re, AIG, Lloyd’s Europe και AON υπογράμμισαν ότι η αγορά πρέπει να επενδύσει σε νέα μοντέλα αξιολόγησης κινδύνου, καλύτερη αξιοποίηση δεδομένων, συνεργασίες και προσέλκυση νέων ταλέντων με πολλαπλές δεξιότητες.

Ο Παύλος Κασκαρέλης στάθηκε ιδιαίτερα στις αλλαγές που φέρνει η αυτόνομη οδήγηση, σημειώνοντας ότι στο μέλλον η επικινδυνότητα θα μετατοπιστεί περισσότερο από τον οδηγό στο ίδιο το όχημα. Όπως ανέφερε, τα αυτόνομα συστήματα έχουν ήδη καταγράψει έως και 80% λιγότερα ατυχήματα με τραυματισμούς, γεγονός που αναμένεται να αλλάξει συνολικά το ασφαλιστικό μοντέλο στον κλάδο αυτοκινήτου.

«Οι νόμοι πρέπει να εφαρμόζονται»

Τέλος, σαφές μήνυμα εστάλη και προς την Πολιτεία για την ανάγκη ουσιαστικής εφαρμογής των νομοθετικών παρεμβάσεων, με αιχμή την υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων με τζίρο άνω των 500.000 ευρώ.

Όπως επισημάνθηκε, χιλιάδες επιχειρήσεις ασφαλίστηκαν αμέσως μετά την ψήφιση του μέτρου, ωστόσο η αγορά ζητά πλέον εντατικοποίηση των ελέγχων και δημιουργία αποτελεσματικών μηχανισμών συμμόρφωσης.

Ο Παύλος Κασκαρέλης σημείωσε ότι πάνω από το 90% των ελληνικών επιχειρήσεων έχουν κύκλο εργασιών κάτω από 500.000 ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της αγοράς παραμένει εκτός υποχρεωτικής ασφάλισης, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης των ορίων.

Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην ανάγκη απλοποίησης των ασφαλιστικών προϊόντων και καλύτερης ενημέρωσης των πολιτών, καθώς –όπως ειπώθηκε– μεγάλο μέρος της κοινωνίας εξακολουθεί να θεωρεί την ασφάλιση περίπλοκη και δυσνόητη.

«Χωρίς εφαρμογή, οι νόμοι μένουν κενό γράμμα», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμα που κυριάρχησε στις εργασίες του συνεδρίου.