Αυτό είναι, σύμφωνα με το BBC, το συμπέρασμα μιας μελέτης που διήρκεσε δεκαετίες και κατέγραψε —και κινηματογράφησε— εκατοντάδες από τις μεγαλύτερες φάλαινες του κόσμου, μεταξύ των οποίων μεγάπτερες φάλαινες (humpbacks), φάλαινες μινκ (minke) και πτεροφάλαινες (fin whales), να τρέφονται σε θάλασσες χωρίς πάγο κατά μήκος των ακτών το καλοκαίρι.
Ιστορικά, κανένα από αυτά τα θαλάσσια θηλαστικά δεν κινούνταν στην περιοχή, καθώς οι πάγοι τα εμπόδιζαν να φτάσουν στα παράκτια ύδατα. Τώρα, καθώς η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη θερμοκρασία της θάλασσας και λιώνει τους πάγους, οι φάλαινες έχουν προσαρμοστεί.
Οι επιστήμονες περιγράφουν το αποτέλεσμα ως εποχιακές «φρενίτιδες τροφοληψίας» στην Αρκτική — μέρος μιας μεγάλης αλλαγής στο οικοσύστημα του ωκεανού κατά μήκος της ανατολικής Γροιλανδίας.
Η αλλαγή είναι εντυπωσιακή: στις έρευνες που πραγματοποιούνταν από πλοία στην περιοχή δεν είχε καταγραφεί ούτε μία μεγάληπτερη φάλαινα μέχρι το 2006.
Το 2007 εντοπίστηκαν επτά, ενώ μέχρι το 2024 είχαν καταγραφεί 150 θεάσεις αυτών των γιγάντιων φαλαινών από πλοία.
Οι πρώτες συστηματικές εναέριες έρευνες για τις φάλαινες με μπαλένες —μια ομάδα που περιλαμβάνει τις πτεροφάλαινες, τις φάλαινες μινκ και τις μεγάπτερες— στα ανοιχτά των ακτών της ανατολικής Γροιλανδίας πραγματοποιήθηκαν από τους ερευνητές τα καλοκαίρια του 2015 και του 2024.
Οι επιστήμονες συνδύασαν αυτά τα στοιχεία με τις διαδρομές 15 φαλαινών που έφεραν δορυφορικούς πομπούς, καθώς και με μαρτυρίες κυνηγών Ινουίτ. Όλα αυτά δημιούργησαν μια εικόνα αυτού που ο επικεφαλής ερευνητής, καθηγητής Mads Peter Heide-Jørgensen, χαρακτήρισε «μεγάλη οικολογική αλλαγή καθεστώτος».
Υπολογίζεται ότι το καλοκαίρι του 2024 επισκέφθηκαν τη Θάλασσα της Γροιλανδίας περίπου:
- 4.000 μεγάπτερες φάλαινες
- 6.000 πτεροφάλαινες
- 6.000 φάλαινες μινκ
Ο καθηγητής Heide-Jørgensen, από το Ινστιτούτο Φυσικών Πόρων της Γροιλανδίας, δήλωσε στο BBC News ότι οι αλλαγές στην περιοχή ήταν «πιθανότατα οι πιο δραματικές που μπορούμε να δούμε οπουδήποτε στην υποαρκτική ζώνη».
Η αλλαγή αυτή οφείλεται στην άνοδο της θερμοκρασίας της θάλασσας και στη διαθεσιμότητα τροφής. Οι φάλαινες φαίνεται να τρέφονται με ψάρια που έχουν μετακινηθεί προς τα θερμότερα νερά της ανατολικής Γροιλανδίας.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα τρία είδη φαλαινών θα καταναλώσουν τουλάχιστον 800.000 τόνους ψαριών και κριλ κατά τη διάρκεια μιας καλοκαιρινής περιόδου τροφοληψίας.
Δεν είναι σαφές από τη συγκεκριμένη μελέτη εάν η αλλαγή αυτή αντανακλά μια συνολική αύξηση των πληθυσμών αυτών των ειδών φαλαινών ή απλώς μια μετακίνησή τους από άλλες περιοχές.
Άλλοι ειδικοί με τους οποίους μίλησε το BBC εξέφρασαν ανησυχία επειδή η μελέτη υποδηλώνει ότι υπάρχει εισροή φαλαινών από τη δυτική Γροιλανδία. Πρόκειται για ένα ευαίσθητο ζήτημα στη Γροιλανδία, όπου ορισμένα είδη φαλαινών εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο κυνηγιού.
Ωστόσο, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τα ευρήματά τους δείχνουν πως αυτές οι φάλαινες με μπαλένες, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως «ευκαιριακές», φαίνεται να προσαρμόζονται στις αλλαγές και ενδέχεται ακόμη και να επωφελούνται από αυτές.
Άλλα είδη της Αρκτικής, όμως, «αντιμετωπίζουν πλέον σοβαρό πρόβλημα», εξήγησε ο καθηγητής Heide-Jørgensen.
Ζώα όπως οι ναρβάλ και οι μπελούγκα μοιράζονται πλέον τον ίδιο βιότοπο με αυτές τις φάλαινες — ή ακόμη και εκτοπίζονται από αυτόν.
«Για ορισμένα είδη, η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί απαραίτητα πρόβλημα — ανοίγει νέες ευκαιρίες», δήλωσε ο καθηγητής Heide-Jørgensen. «Όμως άλλα είδη χάνουν τον βιότοπό τους».
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Marine Science.
