Η έκθεση συγκεντρώνει για πρώτη φορά αναλυτικά δεδομένα σχετικά με την ψυχική υγεία των παιδιών και των νέων σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή περιφέρεια, αποτυπώνοντας τις αυξανόμενες ανάγκες, αλλά και τα σημαντικά ελλείμματα στην ποιότητα και την πρόσβαση στις υπηρεσίες ψυχικής φροντίδας.
Αυξανόμενες προκλήσεις στην ψυχική υγεία
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ, ένα στα επτά παιδιά και εφήβους στην Ευρώπη ζει με κάποια ψυχική διαταραχή. Τα κορίτσια φαίνεται να πλήττονται δυσανάλογα, καθώς μία στις τέσσερις έφηβες ηλικίας 15–19 ετών αντιμετωπίζει κάποια μορφή ψυχικής δυσκολίας. Επιπλέον, η αυτοκτονία παραμένει η κύρια αιτία θανάτου στους νέους ηλικίας 15 έως 29 ετών.
Η εμφάνιση ψυχικών διαταραχών έχει αυξηθεί κατά περίπου 33% τα τελευταία 15 χρόνια, χωρίς οι διαθέσιμες υπηρεσίες να ανταποκρίνονται επαρκώς στις αυξανόμενες ανάγκες του πληθυσμού.
Στοιχεία του ΠΟΥ για την Ευρωπαϊκή Περιφέρεια
Η έκθεση αναδεικνύει ότι:
- Μία στις τέσσερις χώρες δεν διαθέτει κοινοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας ειδικά για παιδιά, εφήβους και νέους.
- Μία στις πέντε χώρες δεν έχει αναπτύξει εθνική πολιτική ψυχικής υγείας για αυτές τις ομάδες.
- Η ποιότητα φροντίδας παρουσιάζει μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών.
- Σε επίπεδο Περιφέρειας, αντιστοιχεί ένας παιδοψυχίατρος ανά 76.000 παιδιά και εφήβους.
Έκκληση για δράση και ενίσχυση της ποιότητας
Ο ΠΟΥ τονίζει την ανάγκη για άμεση, συλλογική και συντονισμένη δράση, ώστε να καλυφθούν τα υπάρχοντα κενά και να εξασφαλιστεί ότι όλα τα παιδιά και οι νέοι έχουν πρόσβαση σε ποιοτικές, εξατομικευμένες υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Η έκθεση προτείνει εννέα βασικές κατευθύνσεις δράσης για την επίτευξη ουσιαστικής προόδου:
- Διαμόρφωση και εφαρμογή εθνικών σχεδίων δράσης και κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου.
- Δημιουργία κινήτρων και χρηματοδοτικών μηχανισμών για τη βελτίωση της ποιότητας.
- Θέσπιση προτύπων ποιότητας, πρωτοκόλλων και κλινικών κατευθυντήριων οδηγιών.
- Εδραίωση κουλτούρας συνεχούς βελτίωσης της φροντίδας σε όλα τα επίπεδα του συστήματος υγείας.
- Ανασχεδιασμός των υπηρεσιών με βάση τις πραγματικές ανάγκες παιδιών, νέων και φροντιστών.
- Προώθηση της συμμετοχής και ενδυνάμωσης των παιδιών, των οικογενειών και των κοινοτήτων.
- Επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, με εκπαίδευση και ενίσχυση των επαγγελματιών ψυχικής υγείας.
- Παρακολούθηση και μέτρηση των αποτελεσμάτων που έχουν νόημα για τα παιδιά και τις οικογένειές τους.
- Προώθηση της έρευνας και ανταλλαγής καλών πρακτικών για αποτελεσματικές παρεμβάσεις.
Δηλώσεις ειδικών του ΠΟΥ
Ο Δρ João Breda, επικεφαλής του Γραφείου του ΠΟΥ για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα και επικεφαλής του ΠΟΥ στην Ελλάδα, τόνισε: «Η έκθεση αυτή αποτελεί ένα ισχυρό κάλεσμα για δράση. Κάθε παιδί και κάθε νέος έχει δικαίωμα σε υποστηρικτικές και ποιοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Αν δράσουμε τώρα, οι χώρες μπορούν να δημιουργήσουν ανθεκτικά συστήματα που θα στηρίξουν τις μελλοντικές γενιές».
Η Δρ Ledia Lazëri, περιφερειακή σύμβουλος για την Ψυχική Υγεία του ΠΟΥ Ευρώπης, πρόσθεσε: «Για πρώτη φορά, συγκεντρώνονται ολοκληρωμένα και αξιόπιστα δεδομένα για την ψυχική υγεία των παιδιών και νέων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτά τα στοιχεία μπορούν να αξιοποιηθούν από επιστήμονες, φορείς χάραξης πολιτικής και επαγγελματίες υγείας, για τη βελτίωση των υπηρεσιών και την αποτελεσματική αξιολόγηση των παρεμβάσεων. Η έκθεση αυτή αποτελεί ορόσημο και αναδεικνύει μια κρίσιμη προτεραιότητα για το μέλλον της Περιφέρειας».
