Θέμα το οποίο, ενώ σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη αποτελεί σημαντικό ζήτημα της δημόσιας συζήτησης, ενισχύοντας τις διαδικασίες ώστε το δικαίωμα στον αξιοπρεπή θάνατο να καταστεί μέρος του νομοθετημένου θεσμικού πλαισίου, στη χώρα μας απουσιάζει από τον δημόσιο διάλογο γιατί συστηματικά αποφεύγεται από το πολιτικό σύστημα.

Αυτό βέβαια δεν θα έπρεπε να εκπλήσσει, καθώς συνιστά μέρος της καθυστέρησης της χώρας μας σε σχέση με συγκεκριμένα «ενοχλητικά» ανθρώπινα δικαιώματα. Των οποίων η τυχόν αναγνώριση σε θεσμικό επίπεδο θα έφερνε το πολιτικό μας προσωπικό σε σύγκρουση με το Ιερατείο, κάτι που διακαώς επιθυμεί να αποφύγει το σύνολο της πολιτικής μας τάξης, η ισχύς της οποίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ευλογίες του.

‘Όμως, ενώ οι δογματικές αφετηρίες της Εκκλησίας για το θέμα αυτό είναι δεδομένες, άλλο τόσο δεδομένο είναι ότι δεν μας αφορούν όλους. Ολοένα και μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας, που περιλαμβάνει πολλούς πιστεύοντες στις χριστιανικές αξίες, δηλώνει σήμερα ότι δεν προσυπογράφει αυτά τα δόγματα. Κατά συνέπεια, ενόσω η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης ακόμη προστατεύεται, οι ανήκοντες σε αυτό το κομμάτι της κοινωνίας θα έπρεπε να έχουν το θεσμικό δικαίωμα να τερματίσουν, οικεία βουλήσει, τον βίο τους, εάν αυτός έχει καταστεί αφόρητος από την αρρώστια. Προφανώς, υπό επιστημονικά αυστηρές θεσμικές προϋποθέσεις, τις οποίες η Πολιτεία είναι υποχρεωμένη να θεσπίσει.

Θα πρέπει κανείς να αναγνωρίσει ότι το θέμα έχει πολλές πτυχές και προσεγγίσεις. Την ανθρωπιστική, την πολιτική/θεσμική, την επιστημονική/ιατρική, τη δογματική, τη νομική – μεταξύ άλλων. Όμως το ότι υπάρχει και τίθεται με ολοένα μεγαλύτερη ένταση στην εποχή μας, όπου η πρόοδος των ιατρικών επιστημών έχει επιμηκύνει σημαντικά τη διάρκεια της ανθρώπινης ζωής, κάνει επιτακτική την ανάληψη πρωτοβουλίας από την ελληνική Πολιτεία για την επίλυσή του. Αντ’ αυτού, βλέπουμε την Πολιτεία να στέκεται άβουλη απέναντι στο πρόβλημα και με αυτή τη στάση της να αρνείται πρακτικά τη λύτρωση σε όσους υποφέρουν χωρίς καμία ελπίδα. Έτσι αναγκάζει τους ανθρώπους αυτούς να υποστούν έναν επώδυνο και μακρόσυρτο θάνατο, αντί να υιοθετήσει ένα πλήρες νομικό πλαίσιο που θα καθιέρωνε τις προϋποθέσεις άσκησης του αυτονόητου ανθρώπινου δικαιώματος στον αξιοπρεπή θάνατο.

Με αυτόν τον τρόπο, ο αντι-διαφωτισμός στην πατρίδα μας καλά κρατεί, ενισχυόμενος από την αβουλία της Πολιτείας και της πολιτικής τάξης να ξεπεράσουν τον φόβο της αντιπαράθεσης με τις δογματικές αγκυλώσεις και να προτάξουν το ανθρωπιστικό δικαίωμα το οποίο θα αφορά στο άμεσο μέλλον ολοένα και περισσότερους πολίτες. Σε τελευταία ανάλυση, μήπως είναι καιρός, με αυτή την αφορμή, να συμφιλιωθεί το αγκυλωμένο δόγμα με την ουσία της Ορθοδοξίας που είναι η ελευθερία της αγάπης; Μπορεί, άραγε, να σπάσει ο φαύλος κύκλος της σιωπής και να δοθεί και στους πολίτες αυτούς το δικαίωμα να επιλέξουν έναν αξιοπρεπή θάνατο έναντι της συντήρησης μιας ζωής χωρίς νόημα;

Η επί της αρχής απάντηση πρέπει να είναι σήμερα καταφατική, αλλά υπό την προϋπόθεση της αφύπνισης της ίδιας της κοινωνίας ώστε να διεκδικήσει μαζικά αυτό το δικαίωμα και να επιβάλει την αποδοχή του στους έμφοβους πολιτικούς της ταγούς. Παρά τις εντυπώσεις που κυριαρχούν, υπάρχει σήμερα στην Ελλάδα μια κρίσιμη μάζα μετα-νεωτερικών πνευματικών ανθρώπων που θα μπορούσε να μπει στην πρωτοπορία ενός τέτοιου αγώνα.

Το σάλπισμα ακούγεται ολοένα και εντονότερα. Υπάρχουν, άραγε, γενναίοι δημόσιοι άνδρες και γυναίκες να ανταποκριθούν στο κάλεσμα;