Πριν από τα συστήματα μέτρησης και τους δείκτες αποδοτικότητας, η ναυτιλία λειτουργούσε με μια απλή αρχή, το πλοίο πρέπει να είναι σωστά συντηρημένο και η θάλασσα σεβαστή. Αυτό δεν το εισάγει το ESG. Το μετρά, το καταγράφει και το παρουσιάζει σε μορφή που ζητούν τράπεζες, ναυλωτές και ρυθμιστικές αρχές. Στην ουσία, οι παλιές γνώριμες αξίες αποκτούν ψηφιακό ίχνος.

Η σημερινή ορολογία εξάλλου μιλά για welfare, training, inclusion. Στην πράξη, η προστασία των ναυτικών, η σωστή εκπαίδευση, η πειθαρχία επί του πλοίου και η μέριμνα για την ασφάλεια αποτελούν παραδοσιακές, θεμελιώδεις αντιλήψεις του κλάδου. Το ESG δεν αλλάζει τις προτεραιότητες. Το μόνο που ζητά για αυτές είναι να περιγράφονται συστηματικά.

Επίσης, η φήμη, η συνέπεια και η καθαρή λειτουργία αποτελούν διαχρονικά κριτήρια αξιολόγησης μιας ναυτιλιακής εταιρείας. Οι πρακτικές του governance δεν ανατρέπουν αυτή την πραγματικότητα. Αντιθέτως, την επισημοποιουν. Το ESG ζητά από τις εταιρείες να τεκμηριώσουν κάτι που για γενιές λειτουργούσε φυσικά, ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται με ευθύνη, διαφάνεια και σταθερότητα.

Όμως η παράμετρος που συχνά αποσιωπάται στην περίπτωση το ESG είναι το γεγονός πως δεν επηρεάζει όλους το ίδιο.

Εδώ βρίσκεται η μόνη ουσιαστικά νέα διάσταση. Το ESG, ως σύστημα τυποποίησης, επηρεάζει τη λειτουργία των εταιρειών με τρόπο άνισο. Οι μεγάλες επιχειρήσεις διαθέτουν τμήματα συμμόρφωσης, εξειδικευμένο προσωπικό, συστήματα διαχείρισης δεδομένων και επαρκείς πόρους για να καλύψουν το βάρος της γραφειοκρατίας.

Οι μικρότερες εταιρείες, αντίθετα, συχνά βρίσκονται μπροστά σε απαιτήσεις που δεν σχετίζονται με την επιχειρησιακή τους ικανότητα αλλά με το διοικητικό κόστος που πρέπει να καλύψουν. Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση και στους μεγάλους ναυλωτές γίνεται πλέον πιο σύνθετη όταν το ESG scoring επηρεάζει άμεσα τους όρους συνεργασίας. Το αποτέλεσμα δεν είναι ζήτημα ποιότητας, αλλά δομικού βάρους αφού οι ίδιες παλιές αξίες χρειάζεται τώρα να τεκμηριωθούν με τρόπο που ευνοεί όσους έχουν μεγαλύτερη οργανωτική υποδομή.

Αυτή η εξέλιξη δεν αναιρεί την ουσία του ESG. Επισημαίνει, όμως, ότι οι αρχές που ο κλάδος θεωρεί δεδομένες μπορούν να δημιουργήσουν νέες ανισορροπίες όταν μετατρέπονται σε τυποποιημένο σύστημα αξιολόγησης.

Το ESG δεν εισάγει νέες αξίες στη ναυτιλία. Αντιθέτως, αποτελεί την επίσημη αναγνώριση της πρακτικής που διαμόρφωσαν γενιές πλοιοκτητών, καπετάνιων και πληρωμάτων: καλή ναυτική λειτουργία, σεβασμός στη θάλασσα, σταθερή διοίκηση και προτεραιότητα στον άνθρωπο.

Η πραγματική συζήτηση δεν αφορά το περιεχόμενο του ESG, αλλά τον τρόπο εφαρμογής του και το πώς θα διασφαλιστεί ότι η τυποποίηση δεν θα εξελιχθεί σε εμπόδιο για τις μικρές εταιρείες που ήδη εφαρμόζουν τις ίδιες αξίες χωρίς τον διοικητικό θόρυβο.

Με άλλα λόγια, το ESG δεν αλλάζει τη ναυτιλία. Απλώς ζητά από τη ναυτιλία να περιγράψει με λεπτομέρειες όσα κάνει εδώ και δεκαετίες. Το ζητούμενο είναι η εφαρμογή του να μην αλλοιώσει τον χαρακτήρα ενός κλάδου που λειτούργησε ανέκαθεν με απλές, σταθερές και δοκιμασμένες αρχές.