Η πιθανότητα αποτυχίας επίτευξης συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ εντείνει τις ανησυχίες για επιβολή γενικού δασμού 20% από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, εξέλιξη που θα μπορούσε να επιφέρει σοβαρό πλήγμα στην οικονομική ανάπτυξη των μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών.
Μεγαλύτερο πλήγμα για Γερμανία, ακολουθούν Ιταλία και Γαλλία
Η Γερμανία φαίνεται να είναι η χώρα που πλήττεται περισσότερο. Λόγω της έντονα εξαγωγικής φύσης της οικονομίας της και της ισχυρής αυτοκινητοβιομηχανίας, ο αποτελεσματικός δασμολογικός συντελεστής για τα γερμανικά προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ έχει ήδη φτάσει το 11,4%, το υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Αν εφαρμοστούν οι δασμοί του 20%, η συνολική απώλεια για την οικονομία της χώρας θα μπορούσε να φτάσει το 0,8% του ΑΕΠ έως το 2027.
Η Ιταλία και η Γαλλία είναι επίσης ευάλωτες, με τον αποτελεσματικό δασμολογικό συντελεστή να αγγίζει το 8% και 6,4% αντίστοιχα. Οι δύο χώρες εξάγουν σημαντικές ποσότητες ποιοτικών καταναλωτικών αγαθών στις ΗΠΑ και ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ισχυρό πλήγμα στην ανταγωνιστικότητά τους. Η DBRS προβλέπει απώλεια 0,6% του ΑΕΠ έως το 2027 για καθεμία από τις δύο οικονομίες.
Η Ισπανία αναμένεται να δεχτεί ηπιότερο πλήγμα, καθώς η έκθεσή της στην αμερικανική αγορά είναι σχετικά μικρότερη. Ο αποτελεσματικός δασμολογικός συντελεστής υπολογίζεται στο 9,2%, ενώ η δυνητική μεσοπρόθεσμη απώλεια ΑΕΠ φτάνει το 0,4% έως το 2027.
Η στρατηγική της ΕΕ και η ανάγκη συμφωνίας
Η Κομισιόν επιδιώκει την επίτευξη μιας «κατ’ αρχήν συμφωνίας» με τις ΗΠΑ πριν την εκπνοή της περιόδου χάριτος. Οι διαπραγματεύσεις έχουν ήδη ξεκινήσει, ωστόσο δεν είναι ακόμη σαφές αν η αμερικανική πλευρά θα κάνει πίσω. Κατά την προηγούμενη περίοδο διαβουλεύσεων, ελάχιστες χώρες –όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και το Βιετνάμ– κατάφεραν να πετύχουν διμερείς συμφωνίες με την Ουάσιγκτον, ενώ αντίστοιχα η Κίνα εξασφάλισε προσωρινή ανακωχή.
Η DBRS εκτιμά ότι σε περίπτωση πλήρους εφαρμογής των δασμών, η ευρωπαϊκή οικονομία θα αντιμετωπίσει:
- Επιβράδυνση της ανάπτυξης, κυρίως την περίοδο 2025–2026
- Αύξηση δημοσιονομικών πιέσεων, λόγω της ταυτόχρονης ενίσχυσης των αμυντικών δαπανών βάσει των στόχων του ΝΑΤΟ
- Δυσκολία στη μείωση του δημόσιου χρέους, κυρίως για χώρες με ήδη υψηλό λόγο χρέους προς ΑΕΠ
- Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) πιθανότατα θα προσπαθήσει να μετριάσει τις επιπτώσεις με χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, εφόσον οι πληθωριστικές πιέσεις παραμείνουν υπό έλεγχο.
Σε εθνικό επίπεδο, η Γερμανία διαθέτει το δημοσιονομικό περιθώριο να απορροφήσει μέρος του κόστους, χάρη στα υψηλά πλεονάσματά της και στο πρόγραμμα επενδύσεων σε υποδομές και άμυνα. Η Ιταλία και η Γαλλία, παρά τα υψηλότερα επίπεδα χρέους, ενδέχεται να ωφεληθούν από τη διαφοροποίηση των εξαγωγών τους και από την ανθεκτικότητα ορισμένων προϊόντων στην αύξηση τιμών.
Οι κυβερνήσεις των χωρών της ΕΕ αναμένεται να υιοθετήσουν πακέτα στήριξης για να αμβλύνουν τις επιπτώσεις στον ιδιωτικό τομέα, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα ελλείμματα, ανατρέποντας τη δημοσιονομική πρόοδο των τελευταίων ετών.
