Όπως σημειώνει το Politico το πρωί της Δευτέρας (6/10), ο Λεκορνί υπέβαλε την παραίτηση της κυβέρνησής του στον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, μόλις 14 ώρες μετά την ανακοίνωση των βασικών μελών του υπουργικού του συμβουλίου. Είχε υπηρετήσει λιγότερο από 27 ημέρες, καθιστάμενος ο πρωθυπουργός με τη συντομότερη θητεία στη σύγχρονη ιστορία της Γαλλίας.

Η πτώση του προκάλεσε σεισμικό σοκ και βύθισε τη χώρα ακόμα πιο βαθιά σε μια πολιτική κρίση χωρίς πρόσφατο προηγούμενο. Με τρεις κυβερνήσεις μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο, ο Μακρόν δείχνει όλο και πιο απομονωμένος και βρίσκεται υπό έντονη πίεση να προκηρύξει νέες βουλευτικές εκλογές ή να παραιτηθεί.

Η ρήξη που δεν ήρθε ποτέ

Η κρίση ξεκίνησε από την απόφαση του Μακρόν να προκηρύξει πρόωρες εκλογές μετά τη ταπεινωτική ήττα του κόμματός του στις ευρωεκλογές του περασμένου έτους.

Το απρόσμενο αυτό εκλογικό αποτέλεσμα οδήγησε σε διχασμένο κοινοβούλιο, χωρίς καμία παράταξη να μπορεί να κυβερνήσει αποτελεσματικά. Οι βουλευτές της αντιπολίτευσης ανέτρεψαν τους δύο αμέσως προηγούμενους πρωθυπουργούς, Μισέλ Μπαρνιέ και Φρανσουά Μπαϊρού, εξαιτίας των προσπαθειών τους να περικόψουν τις δημόσιες δαπάνες ώστε να τιθασεύσουν το εκρηκτικό δημόσιο χρέος και το έλλειμμα της χώρας.

Ο Λεκορνί προσπάθησε να ισορροπήσει στην ίδια γραμμή, δίνοντας προτεραιότητα στον προϋπολογισμό αντί για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Είχε περάσει 26 ημέρες χωρίς να ορίσει υπουργικό συμβούλιο — η μακρύτερη μεταβατική περίοδος στην ιστορία της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας (που ιδρύθηκε το 1958).

Οι αντίπαλοι του Μακρόν ζητούσαν σαφή ρήξη με τις πολιτικές του προέδρου προτού συμφωνήσουν να συνεργαστούν με τον νέο πρωθυπουργό. Ο Λεκορνί είχε δεσμευθεί την Παρασκευή ότι δεν θα χρησιμοποιήσει τον αμφιλεγόμενο συνταγματικό μηχανισμό που επιτρέπει στην κυβέρνηση να περνά νομοσχέδια χωρίς ψηφοφορία, αλλά η υπόσχεση αυτή δεν ικανοποίησε πολλούς.

Το Σοσιαλιστικό Κόμμα, το οποίο ο Λεκορνί προσπαθούσε να προσεταιριστεί, ζητούσε εγγυήσεις πως οι βουλευτές θα μπορούσαν να επαναξετάσουν τον αντιδημοφιλή νόμο για την αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης.

Το συντηρητικό κόμμα Les Républicains, υπό την ηγεσία του σκληροπυρηνικού απερχόμενου υπουργού Εσωτερικών Μπρουνό Ρεταγιό, απαιτούσε διαβεβαιώσεις ότι ο Ρεταγιό θα διατηρήσει το αξίωμά του και θα έχει πλήρη έλεγχο στην έκδοση θεωρήσεων (βίζες) και στον περιορισμό πρόσβασης μεταναστών χωρίς χαρτιά στην ιατρική περίθαλψη. Το κόμμα, το οποίο είχε στηρίξει τις δύο προηγούμενες κυβερνήσεις μειοψηφίας, ζητούσε επίσης διαβεβαιώσεις ότι ο Λεκορνί δεν θα επιβάλει νέο φόρο πλούτου εμπνευσμένο από τον οικονομολόγο Γκαμπριέλ Ζουκμάν, ούτε θα αναιρέσει τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού του 2023.

Ο Λεκορνί απάντησε με μια σύντομη επιστολή προθέσεων, όπου περιέγραφε γενικά τις μελλοντικές του προτεραιότητες, χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις, αλλά αναφέροντας την ανάγκη αντιμετώπισης της “παράτυπης μετανάστευσης.”

Εκείνη τη στιγμή, η απάντηση αυτή φάνηκε να ικανοποιεί προσωρινά τον Ρεταγιό, αν και το κόμμα του ήταν διχασμένο για το αν θα συμμετάσχει στη νέα κυβέρνηση λίγες ώρες πριν την ανακοίνωσή της.

Όταν όμως το βράδυ της Κυριακής ο επικεφαλής του επιτελείου του Μακρόν εμφανίστηκε στα σκαλιά του Ελιζέ για να ανακοινώσει τον πρώτο γύρο διορισμών, το αποτέλεσμα απεχόταν πολύ από μια “ρήξη.”

Οι περισσότεροι υπουργοί ήταν παραμένοντες από την κυβέρνηση Μπαϊρού, ενώ οι δύο πιο εξέχουσες νέες προσθήκες — ο Μπρουνό Λε Μερ στο υπουργείο Άμυνας και ο Ρολάν Λεσκίρ στο Οικονομίας και Οικονομικών — ήταν κεντρώοι πολιτικοί που είχαν ήδη υπηρετήσει σε κορυφαίες θέσεις υπό τον Μακρόν.

Αργότερα το ίδιο βράδυ, ο Ρεταγιό έγραψε στο Χ (πρώην Twitter) ότι η “σύνθεση της κυβέρνησης δεν αντανακλούσε” τη “ρήξη” που είχε υποσχεθεί ο Λεκορνί, και ανακοίνωσε ότι θα συγκαλέσει έκτακτη συνεδρίαση του στρατηγικού συμβουλίου του κόμματός του την επόμενη μέρα.

Τη Δευτέρα, ο Ρεταγιό δήλωσε σε συνέντευξή του ότι ο πρωθυπουργός πρόδωσε την εμπιστοσύνη του, αφού δεν τον ενημέρωσε για το σχέδιό του να διορίσει τον Λε Μερ, τον πρώην υπουργό Οικονομικών (2017–2024), ο οποίος, όπως και ο Λεκορνί, είχε αποχωρήσει από τους Ρεπουμπλικάνους για να ενταχθεί στο κεντρώο κόμμα του Μακρόν.

Τι συμβαίνει τώρα

Η οργή για το πολιτικό χάος έχει πλέον διαχυθεί και μέσα στο στρατόπεδο του Μακρόν.

Το Politico αναφέρει ότι ένας κεντρώος πολιτικός, κοντά στα κέντρα λήψης αποφάσεων, δήλωσε ότι το στρατόπεδο του Μακρόν φαίνεται εξαντλημένο και απογοητευμένο με τον πρόεδρο.

Το ίδιο άτομο, μιλώντας ανώνυμα, αποκάλυψε ότι πολλοί βουλευτές κοντά στον Μακρόν πιστεύουν πως ο πρόεδρος σκόπιμα προκαλεί χάος, ώστε να ανοίξει τον δρόμο για την ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση να καταλάβει την εξουσία — με σκοπό να μπορέσει ο ίδιος να επανέλθει πολιτικά το 2032.

Ο Μακρόν, που δεν μπορεί να είναι υποψήφιος ξανά μετά από δύο συνεχόμενες θητείες, θα μπορούσε θεωρητικά να διεκδικήσει ξανά την προεδρία στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση μετά από εκείνη.

Ο αντίκτυπος στις αγορές

Εν τω μεταξύ, η πολιτική αστάθεια έχει αρχίσει να ανησυχεί τις αγορές.

Ο γαλλικός χρηματιστηριακός δείκτης CAC 40 υποχώρησε σχεδόν 2% μετά την ανακοίνωση της παραίτησης του Λεκόρνου, προτού ανακτήσει μέρος των απωλειών προς το τέλος της συνεδρίασης, κλείνοντας στο -1,30%.

Η απόδοση του 10ετούς γαλλικού κρατικού ομολόγου — που αποτελεί δείκτη αναφοράς για το κόστος δανεισμού — ανέβηκε το πρωί κοντά στα υψηλότερα επίπεδα του έτους και για λίγο ξεπέρασε την ιταλική.

Τι έπεται

Η παραίτηση του Λεκορνί έχει βυθίσει ξανά τη Γαλλία στο πολιτικό χάος, αφήνοντας τον Μακρόν με ελάχιστες επιλογές.

Σε μια ύστατη προσπάθεια να διασώσει το κεντρώο φιλελεύθερο στρατόπεδό του, ο Μακρόν έδωσε στον Λεκορνί προθεσμία έως το βράδυ της Τετάρτης για να «συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις» με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Ελιζέ.

Τότε, ο πρόεδρος θα «βγάλει όλα τα απαραίτητα συμπεράσματα» από την επιτυχία ή αποτυχία των συνομιλιών αυτών, ανέφερε ο Λεκορνί σε ανάρτησή του στο Χ.

Μετά από αυτό, ο Μακρόν θα μπορούσε να διορίσει νέο πρωθυπουργό από το δικό του στρατόπεδο — θα ήταν ο έκτος από την επανεκλογή του — αλλά μετά τις αποτυχίες των Μπαρνιέ, Μπαϊρού και Λεκόρνου, μια τέτοια κίνηση θα έριχνε λάδι στη φωτιά.

Ο πρόεδρος θα μπορούσε επίσης να επιλέξει πρωθυπουργό από την αριστερά, η οποία εδώ και καιρό διεκδικεί το δικαίωμα να κυβερνήσει, αφού κέρδισε τις περισσότερες έδρες στις πρόωρες εκλογές του περασμένου καλοκαιριού — αλλά ένα τέτοιο σενάριο θα απειλούσε την πολιτική του κληρονομιά.

Πλήθος φωνών, τόσο από τα αριστερά όσο και από τα δεξιά, καλούν πλέον τον Μακρόν να παραιτηθεί — κάτι που ο ίδιος έχει αποκλείσει επανειλημμένα.