Η συμφωνία νομοθετείται στις αρχές του 2026 και συνοδεύεται από οδικό χάρτη που θα τεθεί σε εφαρμογή από το επόμενο έτος.
Τι αλλάζει – Οι τρεις άξονες της Κοινωνικής Συμφωνίας
Η συμφωνία προβλέπει δύο μοντέλα εργασιακών ρυθμίσεων, Ατομική και Συλλογική Σύμβαση, και εισάγει σημαντικές μεταβολές σε τρεις κατευθύνσεις:
- Διευκόλυνση της επέκτασης των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ)
- Το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης για να επεκταθεί μια ΣΣΕ μειώνεται από 50% σε 40%.
- Όταν μια ΣΣΕ συνυπογράφεται από Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους, το ποσοτικό κριτήριο δεν εξετάζεται καθόλου.
- Η ΓΣΕΕ αποκτά δικαίωμα να συνάπτει ή να συνυπογράφει κλαδικές ΣΣΕ επικουρικά, εφόσον της ζητηθεί.
- Απλοποιούνται οι διαδικασίες εγγραφής στα μητρώα ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ.
- Πλήρης προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη μιας ΣΣΕ
- Επιστρέφει το προμνημονιακό καθεστώς πλήρους μετενέργειας, καταργώντας τη «μερική» μετενέργεια του 2012.
- Οι όροι μιας ΣΣΕ συνεχίζουν να ισχύουν για τρεις μήνες μετά τη λήξη της και έπειτα στο σύνολό τους, έως τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης.
- Καλύπτονται και οι εργαζόμενοι που προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράταση.
- Ταχύτερη επίλυση διαφορών μέσω ΟΜΕΔ
- Δημιουργείται τριμελής επιτροπή προελέγχου για μονομερή προσφυγή σε μεσολάβηση και διαιτησία.
- Καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας, με στόχο γρηγορότερη έκδοση αποφάσεων.
- Διατηρείται η δυνατότητα δικαστικής προσβολής.
Η τοποθέτηση Κεραμέως: «Ιστορική συμφωνία»
Υπενθυμίζεται ότι η υπουργός Εργασίας μίλησε για «σημείο καμπής», υποστηρίζοντας ότι η χώρα «αφήνει πίσω της δυσπιστία και στρεβλώσεις» και εισέρχεται σε μια περίοδο σαφών κανόνων και σταθερότητας.
Τόνισε ότι οι εργαζόμενοι θα δουν «αύξηση μισθών και παροχών, λιγότερο άγχος και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα», ενώ οι επιχειρήσεις θα λειτουργούν σε «σταθερό περιβάλλον χωρίς ατέρμονες διαπραγματεύσεις».
Αντιδράσεις από την αγορά
Τις εξελίξεις σχολίασαν εκπρόσωποι των επιχειρήσεων. Ο επικεφαλής του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος χαρακτήρισε θετική την ενίσχυση των κλαδικών ΣΣΕ, αλλά προειδοποίησε ότι ένα άκαμπτο πλαίσιο ίσως επιβαρύνει επιχειρήσεις στα όρια βιωσιμότητας. Ο Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών εστίασε από την πλευρά του στο γεγονός ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις χρειάζονται ειδική μέριμνα, διότι συχνά δεν διαθέτουν δομές για επιχειρησιακές διαπραγματεύσεις και επιπλέον γραφειοκρατία.
ΓΣΕΕ: Κρίσιμη δικλείδα ασφαλείας
Η Συνομοσπονδία υποδέχτηκε θετικά την πλήρη επιστροφή της μετενέργειας, την οποία χαρακτηρίζει «κρίσιμη δικλείδα ασφαλείας» απέναντι σε μονομερείς αλλαγές όρων. Επισήμανε ότι η ενίσχυση της συλλογικής διαπραγμάτευσης μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στη μισθολογική καθήλωση της προηγούμενης δεκαετίας.
ΠΑΣΟΚ – «Καλώς την και ας άργησε»
Το ΠΑΣΟΚ υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση «αναγκάστηκε» να μεταβάλει στάση υπό την πίεση κοινωνίας, αντιπολίτευσης και ευρωπαϊκών κανόνων.
Υπενθύμισε ακόμη ότι μόλις ένας στους πέντε εργαζόμενους καλυπτόταν από ΣΣΕ, ενώ κατηγορεί τον πρωθυπουργό για «νεοφιλελεύθερο μοντέλο χαμηλών μισθών».
Χαιρετίζει πάντως την επαναφορά μετενέργειας και επεκτασιμότητας, αλλά ζητά:
- αναμόρφωση ΟΜΕΔ
- επιστροφή μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία
- επαναφορά του καθορισμού κατώτατου μισθού στους κοινωνικούς εταίρους
Νέα Αριστερά – Αχτσιόγλου: «Ιστορικό ψέμα»
Η Έφη Αχτσιόγλου απέρριψε τις ανακοινώσεις, τονίζοντας ότι δεν επανέρχονται η αρχή της ευνοϊκότερης ρύθμισης ούτε η μονομερής προσφυγή στη διαιτησία, άρα «καμία πραγματική επαναφορά» των ΣΣΕ δεν συντελείται.
Υποστήριξε ότι οι εργαζόμενοι παραμένουν χωρίς ουσιαστική διαπραγματευτική δύναμη και ότι πάνω από το 75% εξακολουθεί να μένει εκτός συλλογικών ρυθμίσεων, ενώ οι μισθοί «δεν φτάνουν ούτε για τα βασικά» με την Ελλάδα «στην τελευταία θέση της ΕΕ σε πραγματικό μέσο μισθό».
Συνέδεσε μάλιστα το ζήτημα με το πρόσφατο εργατικό δυστύχημα στη ΣΤΑ.ΣΥ., κατηγορώντας την κυβέρνηση για «εργασιακή απορρύθμιση» και για την ψήφιση του 13ωρου.
Ένα νέο πεδίο ισορροπίας – και ένα δύσκολο στοίχημα
Η κοινωνική συμφωνία της 26ης Νοεμβρίου ανοίγει μια νέα σελίδα στις εργασιακές σχέσεις. Οι προσδοκίες είναι υψηλές:
- οι εργαζόμενοι περιμένουν θωράκιση των όρων εργασίας
- οι επιχειρήσεις επιδιώκουν σταθερότητα και καθαρούς κανόνες
Το αν η συμφωνία θα αποδώσει εξαρτάται από δύο κρίσιμες παραμέτρους:
- τη συνεπή εφαρμογή της, χωρίς παρεκκλίσεις
- τη δυνατότητα των επιχειρήσεων –ιδίως των μικρών– να προσαρμοστούν χωρίς να διακινδυνεύσουν τη βιωσιμότητά τους
Το στοίχημα είναι αν η αγορά εργασίας μπορεί επιτέλους να ισορροπήσει πάνω σε ένα κοινά αποδεκτό πλαίσιο – και αν αυτή τη φορά η ισορροπία θα κρατήσει.
Οι πρώτοι κλάδοι που επωφελούνται
Σημαντικές αυξήσεις μισθών σε τρεις μεγάλους κλάδους φέρνει η νέα κοινωνική συμφωνία, με άμεσα οφέλη για δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους που θα ενταχθούν ή θα επανενταχθούν σε Συλλογικές Συμβάσεις από το 2026.
Στο Μετάλλο, όπου απασχολούνται περίπου 145.000 εργαζόμενοι, οι 60.000 που ήδη καλύπτονται –αλλά και πολλοί περισσότεροι μετά την επέκταση– θα δουν αυξήσεις έως 12%. Για όσους βρίσκονται στον κατώτατο μισθό, αυτό σημαίνει +93 ευρώ το μήνα, με τον εισαγωγικό μισθό να ανεβαίνει από 873 σε 966 ευρώ.
Στα ναυτιλιακά πρακτορεία, περίπου 2.000 εργαζόμενοι θα έχουν τις μεγαλύτερες αναπροσαρμογές. Οι αμοιβές που σήμερα ξεκινούν από 880 ευρώ θα αυξηθούν έως και 31%, δηλαδή κατά +276 ευρώ, ενώ συνολικά οι κλαδικοί μισθοί (1.156–2.638 ευρώ) ενισχύονται αισθητά.
Στα τουριστικά γραφεία, όπου δουλεύουν περίπου 20.000 άτομα, οι μισθοί 968–1.785 ευρώ θα αυξηθούν κατά 10%, προσθέτοντας κατά μέσο όρο +88 ευρώ τον μήνα.
Οι νέες αυξήσεις επιβεβαιώνουν το άμεσο μισθολογικό αποτύπωμα της κοινωνικής συμφωνίας, που επαναφέρει τη δυναμική των κλαδικών ΣΣΕ μετά από χρόνια υποχώρησης.
