Υπενθυμίζεται ότι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την Τετάρτη (9/7) από το Βήμα της Βουλής ότι αναστέλλεται για τρεις μήνες η εξέταση των αιτήσεων για άσυλο. Η σχετική τροπολογία κατατέθηκε αργότερα στη Βουλή, στην οποία βέβαια δεν γίνεται λόγος για αναστολή εξέτασης αλλά για αναστολή υποβολής.
Την σκληρή κυβερνητική γραμμή υπερασπίστηκε την Πέμπτη (10/7) στα πλαίσια τηλεοπτικής του παρουσίας στο ΣΚΑΪ ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης , ο οποίος δήλωσε ότι έχει δοθεί εντολή να επενεξαστούν τα επιδόματα που δίνονται στους μετανάστες. Μάλιστα ο κ. Πλέυρης έκανε λόγο για περικοπές στα ... γεύματά τους, υποστηρίζοντας ότι στις δομές υπάρχουν ξενοδοχειακές παροχές. Την Τετάρτη είχε προηγηθεί ανάρτησή του στο X στα αγγλικά, με την οποία καλούσε τους ανθρώπους που ετοιμάζονται να αναχωρήσουν από τα λιμάνια της Λιβύης με προορισμό την Ευρώπη να μείνουν εκεί που είναι, τονίζοντας ότι δεν είναι καλοδεχούμενοι.
Πάντως, εκπρόσωποι οργανώσεων που γνωρίζουν τον χώρο της μετανάστευσης και τις πολιτικές ασύλου και εμπειρογνώμονες επισημαίνουν ότι τα επιδόματα έχουν ήδη ελαχιστοποιηθεί και απορρίπτουν τους ισχυρισμούς του υπουργού περί ξενοδοχειακών παροχών στις δομές. Επιπλέον, οργανώσεις, όπως για παράδειγμα το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, έχουν καταγγείλει τις τελευταίες ενέργειες της κυβέρνησης αναφορικά με τις ροές στην Κρήτη ως παράνομες και έχουν ζητήσει την άμεση απόσυρση της αμφιλεγόμενης τροπολογίας.
Ασύμβατη με το Σύνταγμα η τροπολογία σύμφωνα με τον Ευάγγελο Βενιζέλο
Η κριτική που δέχεται ωστόσο η κυβέρνηση για τους χειρισμούς της δεν περιορίζεται μόνο στις οργανώσεις. Ηχηρή ήταν η παρέμβαση του πρώην προέδρου του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελου Βενιζέλου, ο οποίος αμφισβήτησε σε μία μακροσκελή του ανάλυση τη συμβατότητα της τροπολογίας με το Σύνταγμα, υπογραμμίζοντας ότι ουσιαστικά πρόκειται για κήρυξη κατάσταση πολιορκίας. Αναφέρει μεταξύ άλλων:
«Στην προκειμένη περίπτωση αν συντρέχουν όντως οι προϋποθέσεις του άρθρου 15 παρ.1 της ΕΣΔΑ, στην εθνική συνταγματική τάξη θα μπορούσαν να εφαρμοστούν οι προβλέψεις του άρθρου 48 Συντ. , δηλαδή να τεθεί σε εφαρμογή σε ολόκληρη την επικράτεια ή τμήμα της ο νόμος περί καταστάσεως πολιορκίας ! Προφανώς αυτό είναι άτοπο. Τουλάχιστον έτσι ελπίζω.
Αντιλαμβάνομαι την ένταση του προβλήματος των μεταναστευτικών ροών από τη Λιβύη και ευρύτερα από την Β. Αφρική. Σε παρόμοιες συνθήκες πίεσης έχει βρεθεί η χώρα πολλές φορές τα προηγούμενα χρόνια. Ελήφθησαν μέτρα, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο αποτελεσματικά, πάντοτε όμως εντός του πλαισίου του Συντάγματος που είναι αδιαχώριστο από την ΕΣΔΑ και υπό τον διεθνή δικαστικό έλεγχο του ΕΔΔΑ. Εκκρεμούν μάλιστα στο Στρασβούργο υποθέσεις σχετικές με αντιμετώπιση μεταναστευτικών ροών στις οποίες έχουν τεθεί και ζητήματα σχετικά με το άρθρο 15 ΕΣΔΑ.
Η εύκολη και ανεπίγνωστη επίκληση αυτής της διάταξης της ΕΣΔΑ θέτει ζήτημα υψίστης σημασίας για την υπόσταση του κράτους δικαίου στη χώρα μας και τον σεβασμό θεμελιωδών υποχρεώσεων της κατά το διεθνές δίκαιο. Το λιγότερο που πρέπει να γίνει αμέσως είναι η ανάκληση αυτής της αιτιολογικής σκέψης - δήλωσης από την τροπολογία, πέραν προφανώς των άλλων νομικών προβλημάτων που αυτή θέτει».
Πέραν του Ευάγγελου Βενιζέλου, έχουν υπάρξει αντιδράσεις από την υπόλοιπη αντιπολίτευση. Η Πλεύση Ελευθερίας προχώρησε σε ένσταση αντισυνταγματικότητας, ενώ ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά ζητούν απόσυρση της τροπολογίας. Ενστάσεις για την τροπολογία εκφράστηκαν και από τον εκπρόσωπο τύπου του ΠΑΣΟΚ Κώστα Τσουκαλά.
Στροφή στην ακραία ρητορική
Ωστόσο η κυβέρνηση δεν φαίνεται να επηρεάζεται από το «μαρκάρισμα» που δέχεται και επιμένει στην σκληρή της στάση, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη να επιχειρεί να υποβαθμίσει την κριτική Βενιζέλου ως «επιστημονική προσέγγιση» και τον Άδωνι Γεωργιάδη να ισχυρίζεται στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ ότι η Ελλάδα δέχεται κανονική επίθεση και ότι η ΝΔ κρατάει μόνη της όρθια τη χώρα.
Φαίνεται λοιπόν, ότι η κυβέρνηση έχει επιλέξει στο Μεταναστευτικό-Προσφυγικό ζήτημα να τηρήσει την επικοινωνιακά σκληρότερη δυνατή γραμμή, ακροδεξιάς χροιάς, όπως προκύπτει εξάλλου από τις δηλώσεις Πλεύρη, με στόχο τη συγκράτηση εκροών ψηφοφόρων της ΝΔ σε κόμματα δεξιότερά της, προωθώντας αποτρεπτικά μέτρα εισόδου, τα οποία ωστόσο είναι αμφίβολο αν θα φέρουν ουσιαστικό αποτέλεσμα. Ταυτόχρονα, εκφράζονται σοβαρές ενστάσεις για τη συμβατότητα της περιβόητης τροπολογίας με τον νόμο και το Σύνταγμα.
Την ίδια στιγμή η Ευρώπη παρατηρεί με αμηχανία την κατάσταση, ενώ ορισμένοι εκτιμούν ότι υπάρχει κίνδυνος παραπομπής της χώρας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο λόγω των χειρισμών της.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι οι ροές στην Κρήτη, παρά το γεγονός ότι είναι αρκετά αυξημένες κατά τους τελευταίους μήνες και ιδιαίτερα τις τελευταίες μέρες, δεν έχουν φτάσει σε καμία περίπτωση το επίπεδα που βλέπαμε παλαιότερα στη Λέσβο, όταν τη διετία 2019-2020 το ¼ του πληθυσμού της αποτελούνταν από πρόσφυγες-μετανάστες. Η Κρήτη απέχει ακόμη πολύ από αυτό το επίπεδο.
