Σύμφωνα με πληροφορίες που φέρνει στο φως ο Guardian, την περασμένη εβδομάδα, οι εισαγγελείς του Μιλάνου ξεκίνησαν έρευνα με στόχο τον εντοπισμό των Ιταλών που φέρεται να εμπλέκονται με κατηγορίες για εκ προθέσεως ανθρωποκτονία με επιβαρυντικές περιστάσεις αγριότητας.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, ομάδες «τουριστών-ελεύθερων σκοπευτών» φέρονται να συμμετείχαν σε μαζικές δολοφονίες, αφού κατέβαλαν μεγάλα χρηματικά ποσά σε στρατιώτες του στρατού του Ράντοβαν Κάρατζιτς - του πρώην ηγέτη των Βόσνιων Σέρβων, ο οποίος το 2016 κρίθηκε ένοχος για γενοκτονία και άλλα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας-, ώστε να μεταφερθούν στους λόφους γύρω από το Σαράγεβο για να πυροβολούν τον πληθυσμό για ευχαρίστηση.

Υπενθυμίζεται ότι περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν στο Σαράγεβο από βομβαρδισμούς και πυρά ελεύθερων σκοπευτών μεταξύ 1992 και 1996, στην πιο μακρά πολιορκία της σύγχρονης ιστορίας, μετά την ανακήρυξη ανεξαρτησίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης από τη Γιουγκοσλαβία.

Ποια υπήρξε η αφορμή για την έναρξη της έρευνας

Οι ελεύθεροι σκοπευτές ήταν ίσως το πιο τρομακτικό στοιχείο της ζωής υπό πολιορκία στο Σαράγεβο, καθώς στόχευαν αδιακρίτως ανθρώπους στους δρόμους, ακόμη και παιδιά.

Η έρευνα ξεκίνησε έπειτα από νομική προσφυγή που υπέβαλε ο Ετσιο Γκαβατσένι, συγγραφέας με έδρα το Μιλάνο, ο οποίος συγκέντρωσε στοιχεία σχετικά με τις καταγγελίες, καθώς και από μια αναφορά που εστάλη στους εισαγγελείς από την πρώην δήμαρχο του Σαράγεβο, Μπενιαμίνα Κάριτς.

Ο Γκαβατσένι είπε ότι διάβασε πρώτα δημοσιεύματα για τους φερόμενους «τουρίστες-ελεύθερους σκοπευτές» στον ιταλικό Τύπο τη δεκαετία του 1990, αλλά δεν άρχισε να ερευνά περαιτέρω παρά όταν παρακολούθησε το Sarajevo Safari, ένα ντοκιμαντέρ του 2022 από τον Σλοβένο σκηνοθέτη Μιράν Ζουπάνιτς.

Την Τετάρτη (19/11), ο ερευνητικός δημοσιογράφος Ντομαγκόι Μαργκέτιτς υπέβαλε την καταγγελία του κατά του Βούτσιτς στους εισαγγελείς που διερευνούν την υπόθεση.

Όπως μεταδόθηκε στο Σαράγεβο, τις τελευταίες ημέρες ο Μαργκέτιτς δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στοιχεία που δείχνουν ότι ο Βούτσιτς, τότε νεαρός εθελοντής, βρισκόταν σε ένα από τα στρατιωτικά φυλάκια στο Σαράγεβο από όπου, σύμφωνα με μαρτυρίες, ξένοι πολίτες και υπερεθνικιστικές σερβικές μονάδες πυροβολούσαν και σκότωναν αμάχους σε αυτό που έχει περιγραφεί ως ένα μακάβριο «τουριστικό σαφάρι».

Ο Νίκολα Μπριτζίδα, δικηγόρος που βοήθησε τον Γκαβατσένι να προετοιμάσει την υπόθεση, είπε: «Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν μετά από μακρά έρευνα [του Γκαβατσένι] είναι καλά τεκμηριωμένα και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σοβαρή έρευνα για τον εντοπισμό των ενόχων. Υπάρχει επίσης η αναφορά από την πρώην δήμαρχο του Σαράγεβο.»

Ο Γκαβατσένι υποστήριξε ότι «πάρα πολλοί Ιταλοί» φέρονται να είχαν εμπλακεί, χωρίς να δώσει αριθμό. «Υπήρχαν Γερμανοί, Γάλλοι, Άγγλοι… άνθρωποι από όλες τις δυτικές χώρες που πλήρωναν μεγάλα χρηματικά ποσά για να μεταφερθούν εκεί για να πυροβολήσουν αμάχους».

Ενώ όπως χαρακτηριστικά πρόσθεσε: «Δεν υπήρχαν πολιτικά ή θρησκευτικά κίνητρα. Ήταν πλούσιοι άνθρωποι που πήγαιναν εκεί για διασκέδαση και προσωπική ικανοποίηση. Μιλάμε για ανθρώπους που αγαπούν τα όπλα, που ίσως πηγαίνουν σε σκοπευτήρια ή σε σαφάρι στην Αφρική.»

Ο Γκαβατσένι ισχυρίστηκε ότι οι Ιταλοί ύποπτοι συναντιούνταν στην Τεργέστη και ταξίδευαν στο Βελιγράδι, από όπου οι Βόσνιοι Σέρβοι στρατιώτες τους συνόδευαν στους λόφους του Σαράγεβο.

«Υπήρχε ένα κύκλωμα πολεμικών τουριστών που πήγαιναν εκεί για να πυροβολούν ανθρώπους», είπε. «Το αποκαλώ αδιαφορία απέναντι στο κακό.»

Ο Βούτσιτς δεν έχει ακόμη σχολιάσει τις καταγγελίες. Ωστόσο, φήμες για τον χρόνο που πέρασε στο Σαράγεβο κυκλοφορούν εδώ και χρόνια.

Σε μια συνέντευξη του 2021 σε βοσνιακό τηλεοπτικό κανάλι, ο Σέρβος πρόεδρος αρνήθηκε ρητά ότι είχε ποτέ πυροβολήσει προς την πολιορκημένη πόλη, περιγράφοντας τις κατηγορίες ως πολιτική χειραγώγηση που πηγάζει από την εθνικιστική ρητορική της νεότητάς του και την εύθραυστη ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή.