Στη Βραζιλία, η έγκριση από τη Γερουσία ήρθε λίγες ημέρες μετά την ψήφιση της συμφωνίας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Η συμφωνία προβλέπει σημαντικές μειώσεις δασμών, καθώς καλύπτει το 91% των προϊόντων που εισάγονται από τις χώρες του Mercosur και το 95% των προϊόντων που εισάγονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο πρόεδρος της Γερουσίας της Βραζιλίας, Davi Alcolumbre, χαρακτήρισε τη στιγμή ιστορική, τονίζοντας ότι η συμφωνία αποτελούσε στόχο για σχεδόν τρεις δεκαετίες. «Όλοι θα θυμόμαστε τη σημερινή ημέρα, διότι δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η συμφωνία αποτελούσε όνειρο για σχεδόν τριάντα χρόνια. Το βραζιλιάνικο Κοινοβούλιο αποδεικνύει για άλλη μία φορά τη θεσμική του ωριμότητα, καθώς κάθε τέτοια απόφαση αποτελεί απόδειξη ότι στέκεται δίπλα στα μεγάλα ζητήματα που αφορούν την κοινωνία», δήλωσε.
Στην περίπτωση της Παραγουάης, η συμφωνία πρέπει ακόμη να εγκριθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία κύρωσης.
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο μπλοκ ξεκίνησαν ήδη από το 1999. Μετά από χρόνια συζητήσεων, οι ηγέτες των χωρών του Mercosur και της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν μια προσωρινή συμφωνία τον Ιανουάριο του 2026, η οποία πρέπει να επικυρωθεί από τα εθνικά κοινοβούλια των κρατών που συμμετέχουν.
Η πρωτοβουλία αυτή κατάφερε να ενώσει πολιτικές δυνάμεις που συνήθως βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα. Ο αριστερός πρόεδρος της Βραζιλίας, Luiz Inácio Lula da Silva, και ο δεξιός πρόεδρος της Αργεντινής, Javier Milei, εξέφρασαν αμφότεροι τη στήριξή τους στη συμφωνία.
Παράλληλα, τα κοινοβούλια της Ουρουγουάης και της Αργεντινής έχουν ήδη προχωρήσει πρόσφατα στην επικύρωση της συμφωνίας. Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταστήσει σαφές ότι η εφαρμογή της μπορεί να ξεκινήσει σε προσωρινή βάση ακόμη και πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία επικύρωσης από όλα τα εθνικά κοινοβούλια.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν , έχει ήδη δηλώσει ότι η ΕΕ σκοπεύει να εφαρμόσει προσωρινά τη συμφωνία με το Mercosur. Η συμφωνία δημιουργεί μια αγορά περίπου 700 εκατομμυρίων ανθρώπων και αντιπροσωπεύει σχεδόν το ένα τρίτο της παγκόσμιας οικονομίας.
Σύμφωνα με αναλυτές, η συνεργασία μεταξύ των δύο μπλοκ δεν περιορίζεται στο εμπόριο. Αναμένεται επίσης να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή παρουσία σε τομείς όπως τα έργα υποδομών, η εξόρυξη και άλλες στρατηγικές δραστηριότητες στη Λατινική Αμερική.
Για τη Βραζιλία ειδικότερα, η συμφωνία εκτιμάται ότι θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τις ήδη σημαντικές εμπορικές σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στοιχεία του συστήματος εξωτερικού εμπορίου Siscomex δείχνουν ότι η ΕΕ αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της χώρας, με εμπορικές συναλλαγές που φτάνουν περίπου τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, πίσω μόνο από την Κίνα.
Η συμφωνία έχει τύχει θετικής υποδοχής από επιχειρηματικούς φορείς, αν και αρκετοί επισημαίνουν ότι συνοδεύεται και από ορισμένους κινδύνους. Ο πρόεδρος του τομέα εξοπλισμού τσιμέντου και εξόρυξης της Βραζιλιάνικης Ένωσης Βιομηχανίας Μηχανημάτων (Abimaq), Rodrigo Franceschini, υπογράμμισε ότι η συμφωνία μπορεί να δημιουργήσει τόσο ευκαιρίες όσο και προκλήσεις.
Όπως ανέφερε, ο κίνδυνος εντοπίζεται στο ενδεχόμενο να μειωθούν οι εισαγωγικοί δασμοί χωρίς να έχουν προηγουμένως αντιμετωπιστεί δομικά προβλήματα της βραζιλιάνικης οικονομίας, όπως το υψηλό κόστος λειτουργίας και η βαριά φορολογία, γνωστά ως «κόστος Βραζιλίας». Αν οι εσωτερικές συνθήκες δεν βελτιωθούν, η μείωση των δασμών μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον ανταγωνισμό από ξένες επιχειρήσεις. Παρ’ όλα αυτά, επεσήμανε ότι ο βραζιλιάνικος βιομηχανικός τομέας είναι ήδη αρκετά διεθνοποιημένος και πολλές εταιρείες έχουν διεθνείς συνεργασίες και εξαγωγική δραστηριότητα, γεγονός που θα μπορούσε να μετατρέψει τη συμφωνία σε σημαντική ευκαιρία μακροπρόθεσμα.
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι αντιδράσεις απέναντι στη συμφωνία διαφέρουν ανά περιοχή. Στην Ευρώπη, οι μεγαλύτερες επιφυλάξεις προήλθαν κυρίως από τον αγροτικό τομέα, λόγω ανησυχιών για τον ανταγωνισμό από τα προϊόντα της Νότιας Αμερικής. Αντίθετα, στις χώρες του Mercosur, οι μεγαλύτερες ανησυχίες εκφράζονται από τη βιομηχανία, η οποία φοβάται τον ανταγωνισμό από ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Οι ανησυχίες αυτές συνδέονται με το γεγονός ότι αρκετές χώρες της Νότιας Αμερικής αντιμετωπίζουν υψηλή φορολογία και μεγαλύτερα λειτουργικά κόστη σε σχέση με τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση της Βραζιλίας προχώρησε σε μέτρα προστασίας προκειμένου να εξασφαλίσει τη στήριξη των επιχειρηματικών κλάδων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος Λούλα υπέγραψε πρόσφατα διάταγμα που ρυθμίζει για πρώτη φορά τις διαδικασίες διερεύνησης και εφαρμογής διμερών μέτρων διασφάλισης στο εμπόριο. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το μέτρο σηματοδοτεί μια νέα φάση στην εμπορική πολιτική της χώρας, καθώς εξασφαλίζει ότι η διεύρυνση της πρόσβασης στις αγορές θα συνοδεύεται από ισχυρούς μηχανισμούς προστασίας της εγχώριας παραγωγής.
Η κυβέρνηση τονίζει ότι το νέο πλαίσιο παρέχει μεγαλύτερη διαφάνεια, προβλεψιμότητα και νομική ασφάλεια στις διαδικασίες ελέγχου και αντιμετώπισης πιθανών στρεβλώσεων στην αγορά.
Οι εμπορικές συμφωνίες έχουν επιταχυνθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς χώρες και οικονομικά μπλοκ αναζητούν εναλλακτικές για να περιορίσουν τις αρνητικές επιπτώσεις της δασμολογικής πολιτικής που υιοθέτησε η κυβέρνηση του προέδρου των Ηνωμένες Πολιτείες, Ντόναλντ Τραμπ έναντι πολλών χωρών του κόσμου.
