Έξι χρόνια μετά την υπογραφή της αμφιλεγόμενης συμφωνίας με την Κυβέρνηση της Τρίπολης, η Άγκυρα επιχειρεί να «νομιμοποιήσει» τη γεωπολιτική της παρουσία και από τον αντίπαλο πόλο εξουσίας, υπό τον στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ.
Η επίσκεψη του Γιώργου Γεραπετρίτη στη Λιβύη ήρθε ως έγκαιρη απάντηση στην προσπάθεια αυτή, με την Αθήνα να προσπαθεί είτε να ανατρέψει είτε να καθυστερήσει την επικύρωση της συμφωνίας που θίγει ευθέως τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Η τουρκική ενόχληση αποτυπώθηκε ξεκάθαρα σε σημερινό δημοσίευμα του φιλοκυβερνητικού CNNTurk, με τίτλο: «Κρίσιμο βήμα από τη Βουλή της Λιβύης: Θα εγκρίνει τη συμφωνία για τη θαλάσσια δικαιοδοσία με την Τουρκία;»
Το άρθρο αναγνωρίζει ότι η Βουλή του Τομπρούκ, που μέχρι σήμερα απέρριπτε τη συμφωνία, φέρεται έτοιμη να την κυρώσει. Εάν αυτό συμβεί, η Τουρκία θα μπορεί –σύμφωνα με το αφήγημα του ρεπορτάζ– να ξεκινήσει σεισμικές έρευνες και γεωτρήσεις σε περιοχές εντός της συμφωνημένης ζώνης, χωρίς σοβαρές εσωτερικές αντιδράσεις στη Λιβύη.
Μια τέτοια εξέλιξη ανησυχεί ιδιαίτερα την Ελλάδα και την Αίγυπτο, που θεωρούν τη συμφωνία άκυρη και καταχρηστική.
Η Άγκυρα προσπαθεί να παρουσιάσει την πιθανή επικύρωση ως σημαντικό γεωπολιτικό επίτευγμα, υπονοώντας ότι έτσι δημιουργούνται τετελεσμένα. Όμως, το γεγονός ότι αφιερώνει εκτενές ρεπορτάζ στο θέμα, με λεπτομέρειες για τη στάση της Αθήνας, δείχνει και τον βαθμό της τουρκικής αγωνίας, εάν η ελληνική διπλωματία καταφέρει να αποτρέψει ή να αναστείλει την έγκριση, η Άγκυρα θα υποστεί ένα διπλωματικό πλήγμα που δεν μπορεί εύκολα να συγκαλυφθεί.
Ο Έλληνας ΥΠΕΞ, από τη μεριά του, φρόντισε να στείλει τα κατάλληλα μηνύματα μετά τη συνάντησή του με τον Χαλίφα Χάφταρ. Σε δήλωσή του τόνισε:
«Είχα την ευκαιρία να συζητήσω θέματα που αφορούν τη μετανάστευση, τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες και τη διμερή συνεργασία μας με τη Λιβύη. [...] Μας ενώνει η προσήλωσή μας στο διεθνές δίκαιο και το όραμά μας για μια Μεσόγειο ειρήνης και ευημερίας».
Η φράση «διεθνές δίκαιο» δεν είναι τυχαία. Είναι άμεσο μήνυμα προς την Τουρκία, ότι η Ελλάδα παραμένει παρούσα στη Λιβύη και διατηρεί ανοιχτό δίαυλο επιρροής.
Στο παρασκήνιο, παραμένει το ερώτημα αν και πότε η λιβυκή Βουλή θα φέρει την επίμαχη συμφωνία προς ψήφιση. Το ενδεχόμενο αυτό, αν και δεν έχει επισήμως επιβεβαιωθεί από τη λιβυκή πλευρά, φαίνεται να προβάλλεται από τουρκικά μέσα ως αναμενόμενο για να ενισχυθεί η πίεση προς τα λιβυκά κέντρα εξουσίας.
Η Αθήνα έχει κάθε λόγο να ανησυχεί, αλλά και να συνεχίσει τη συστηματική διπλωματική παρουσία στη Λιβύη. Σε αντίθεση με το παρελθόν, όπου η Ανατολική Λιβύη θεωρούνταν σχετικά «ασφαλής ζώνη» έναντι της τουρκικής επιρροής, οι ισορροπίες σήμερα μοιάζουν εύθραυστες.
Το ερώτημα είναι αν η Τουρκία θα καταφέρει να εξασφαλίσει αυτό που δεν πέτυχε το 2019, μια Λιβύη πολιτικά ενωμένη πίσω από ένα αμφισβητούμενο θαλάσσιο σύμφωνο. Ή αν η ελληνική διπλωματία θα πετύχει μια κομβική νίκη χωρίς τυμπανοκρουσίες, αλλά με γεωπολιτικό βάθος.
