Την εκτίμηση αυτή διατύπωσε η BIMCO, σχολιάζοντας τις ανακοινώσεις που έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος για οικονομικές εγγυήσεις προς τη ναυτιλία που δραστηριοποιείται στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Στο ίδιο πλαίσιο, η Ουάσιγκτον άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να ξεκινήσει άμεσα και η συνοδεία δεξαμενόπλοιων από το αμερικανικό ναυτικό.
Η πρόταση για ασφάλιση πολιτικού κινδύνου
Ο επικεφαλής ασφάλειας και προστασίας της BIMCO, Jakob Larsen, σημείωσε ότι η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι πλοιοκτήτες αξιολογούν τον κίνδυνο δραστηριοποίησης στην περιοχή.
Όπως ανέφερε, η εξαγγελία για ασφάλιση κινδύνου και για παροχή εγγυήσεων σχετικά με την οικονομική ασφάλεια της θαλάσσιας εμπορικής δραστηριότητας δεν έχει ακόμη παρουσιαστεί με λεπτομέρειες. Παρ’ όλα αυτά, εφόσον διαμορφωθεί ένα σαφές και λειτουργικό πλαίσιο, ενδέχεται να μεταβάλει την ισορροπία μεταξύ κινδύνου και οικονομικού οφέλους για τους πλοιοκτήτες.
Σύμφωνα με τον Larsen, ένα τέτοιο σύστημα εγγυήσεων θα μπορούσε να ενθαρρύνει ορισμένες εταιρείες να επανεκκινήσουν τα ταξίδια προς την περιοχή υψηλού κινδύνου.
Αποχώρηση των ασφαλιστικών εταιρειών
Η εξέλιξη αυτή είχε άμεση επίδραση στη ναυτιλιακή αγορά. Τα μέλη του International Group of P&I Clubs, που ασφαλίζουν περίπου το 90% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου, εξέδωσαν ειδοποιήσεις ακύρωσης 72 ωρών για ορισμένες καλύψεις πολεμικού κινδύνου που σχετίζονται με την περιοχή.
Παράλληλα, τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου αυξήθηκαν απότομα μέσα σε λίγες ημέρες, καθιστώντας οικονομικά δύσκολη τη διέλευση πολλών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο.
Τα δεδομένα από τα συστήματα εντοπισμού πλοίων (AIS) δείχνουν ότι η κυκλοφορία μέσω του Στενού του Ορμούζ έχει μειωθεί περίπου κατά 90% σε σχέση με τα συνήθη επίπεδα, καθώς οι πλοιοκτήτες επανεξετάζουν την έκθεσή τους στον κίνδυνο.
Ο ρόλος των στρατιωτικών συνοδειών
Στο πλαίσιο της ίδιας πρωτοβουλίας, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι, εάν κριθεί αναγκαίο, το αμερικανικό ναυτικό θα μπορούσε να ξεκινήσει τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ.
Η προοπτική αυτή θυμίζει τις επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τη δεκαετία του 1980, την περίοδο του λεγόμενου «Πολέμου των Τάνκερ», όταν πολεμικά πλοία των ΗΠΑ συνόδευαν εμπορικά πλοία στον Περσικό Κόλπο για να τα προστατεύσουν από επιθέσεις.
Ωστόσο, η BIMCO εκτιμά ότι μια τέτοια επιχείρηση θα είχε πρακτικούς περιορισμούς.
Ο Jakob Larsen υπογράμμισε ότι η συνοδεία μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για τα πλοία που προστατεύονται άμεσα. Παρ’ όλα αυτά, η παροχή στρατιωτικής προστασίας σε ολόκληρο τον στόλο των δεξαμενόπλοιων που δραστηριοποιείται στην περιοχή θα απαιτούσε πολύ μεγάλο αριθμό πολεμικών πλοίων και άλλων στρατιωτικών μέσων.
Με άλλα λόγια, η συνοδεία όλων των πλοίων θεωρείται επιχειρησιακά δύσκολη.
Η στρατιωτική διάσταση της κρίσης – Πότε μπορεί να επιστρέψουν τα πλοία
Η ένταση στον Περσικό Κόλπο κλιμακώθηκε μετά τις επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον εμπορικών πλοίων που σημειώθηκαν τις τελευταίες ημέρες.
Το Joint Maritime Information Center χαρακτήρισε το επίπεδο απειλής στη θαλάσσια περιοχή ως «κρίσιμο», γεγονός που έχει οδηγήσει πολλές εταιρείες να αποφεύγουν εντελώς τη διέλευση από την περιοχή.
Οι επιθέσεις αυτές επιβεβαιώνουν την ευπάθεια των θαλάσσιων εμπορικών οδών σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης. Για τη ναυτιλία, ακόμη και λίγα περιστατικά είναι αρκετά για να αλλάξουν δραστικά τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες διαχειρίζονται τον κίνδυνο.
Σύμφωνα με τη BIMCO, η αποτελεσματικότητα των στρατιωτικών συνοδειών θα μπορούσε να αυξηθεί στο μέλλον, εφόσον μειωθούν οι στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν ή περιοριστεί η ένταση στην περιοχή.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, το επίπεδο κινδύνου θα μπορούσε να πέσει κάτω από το όριο που θεωρούν αποδεκτό ορισμένοι πλοιοκτήτες. Αυτό θα άνοιγε τον δρόμο για τη σταδιακή επιστροφή πλοίων στο Στενό του Ορμούζ.
